ΑΙΩΡΟΥΜΕΝΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ: ΕΝΑ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ

Μία συνέντευξη με τον κ. Ανδρέα Καζαντζίδη, Αναπληρωτή Καθηγητή του Τμήματος Φυσικής του Παν/μίου Πατρών

Από τον Μάρτιο του 2019 το σχολείο μας συνεργάζεται με το εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας του Πανεπιστημίου Πατρών και πιο συγκεκριμένα με το δίκτυο ΑΙΘΕΡΑΣ και τον κύριο Ανδρέα Καζαντζίδη, Αναπληρωτή Καθηγητή του Τμήματος Φυσικής και Διευθυντή του Εργαστηρίου Φυσικής της Ατμόσφαιρας του Πανεπιστημίου Πατρών. Πρόσφατα είχαμε τη χαρά σε ειδική εκδήλωση στο σχολείο μας να ενημερωθούμε από τον κ. Καζαντζίδη για τις δράσεις του Εργαστηρίου Φυσικής της Ατμόσφαιρας και του δικτύου ΑΙΘΕΡΑΣ και ειδικότερα για το  σύστημα παρακολούθησης και καταγραφής των αιωρούμενων σωματιδίων. Στο τέλος της παρουσίασης ο κ. Καζαντζίδης παραχώρησε συνέντευξη σε μαθητές και μαθήτριες του Γυμνασίου που αποτελούν μέλη της Περιβαλλοντικής Ομάδας GreenPanou των Εκπαιδευτηρίων.

Από την πρώτη στιγμή ο συνομιλητής μάς εντυπωσίασε, ιδιαίτερα, με την αυθεντικότητα του λόγου του, τον οικείο τρόπο που μας προσέγγισε και την αναλυτική και προσιτή παρουσίαση του προβλήματος της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από αιωρούμενα σωματίδια.

«Το ότι μου άρεσε να καταλαβαίνω τι γίνεται γύρω μου» στάθηκε η βασική απάντηση στην ερώτηση για το πώς επέλεξε ο κύριος Καζαντζίδης το επάγγελμα του καθηγητή με ερευνητικά ενδιαφέροντα στη Φυσική της ατμόσφαιρας. Για να συνεχίσει: «Τη φυσική ή θα την αγαπήσεις τρελά ή θα την μισήσεις τρελά! Κάποιοι την αγαπούν, κάποιοι όχι. Όσοι όμως πετύχουν στη σχολή και παρακολουθούν, τους αρέσει. Αυτό που μου άρεσε εμένα στην Φυσική είναι ότι μπορούσα να καταλαβαίνω τι γίνεται γύρω μου. Το ότι θα καθίσω στην καρέκλα και θα έχω το βάρος και την κάθετη αντίδραση… Μου άρεσε να εξηγώ τι γίνεται γύρω μου…»

Υποστηρίζει  εξάλλου πως «όταν γίνεσαι Φυσικός υπάρχουν πολλά πράγματα με τα οποία μπορείς στη συνέχεια να ασχοληθείς. Κάτι χειροπιαστό είναι σίγουρα το περιβάλλον. Έτσι μετά τη Φυσική ήταν η Φυσική Περιβάλλοντος και η Φυσική της Ατμόσφαιρας και μετά έχεις τη δυνατότητα να εξειδικευτείς περισσότερο είτε είναι για παράδειγμα η ρύπανση είτε το όζον».

Στη συνέχεια θελήσαμε να μάθουμε αν σχετίζεται η ατμοσφαιρική ρύπανση με την κλιματική αλλαγή που τόσο συχνά ακούμε τα τελευταία χρόνια.

«Ναι, φυσικά. Όσο πιο πολλά είναι τα αιωρούμενα σωματίδια, τόσο πιο πολύ επηρεάζουν το φως και ψυχραίνουν τον πλανήτη, αντίθετα δηλαδή από το διοξείδιο του άνθρακα και από άλλα αέρια της ατμόσφαιρας που θερμαίνουν τον πλανήτη».

Και συνεχίζει: «Το νερό της βροχής περιέχει νερό και άλατα, δηλαδή αιωρούμενα σωματίδια, που διαλύονται στο νερό μέσα στα σύννεφα και επηρεάζουν το πώς δημιουργούνται τα σύννεφα. Έχετε ένα κουβά νερό και 100 σωματίδια, πόσες σταγόνες νερού θα φτιάξετε; 100 σταγόνες. Έχετε ένα κουβά νερό και 500 σωματίδια, πόσες σταγόνες νερού θα φτιάξετε; 500 σταγόνες. Ποιές θα είναι μεγαλύτερες; Αυτές των 100 σωματιδίων. Οι εκατό αυτές σταγόνες είναι μεγάλες και βαριές, επομένως θα πέσουν ως βροχή. Αντίθετα οι πεντακόσιες μικρές σταγόνες θα παραμείνουν στο σύννεφο μέχρι να γίνουν μεγαλύτερες και να πέσουν ως βροχή. Το σύννεφο αυτό παραμένει στην ατμόσφαιρα και μεγαλώνει και θα μαζέψει μεγαλύτερη ποσότητα βροχής. Τα αιωρούμενα σωματίδια επηρεάζουν επομένως το πόσο μένουν τα σύννεφα στην ατμόσφαιρα, πόσο μεγάλα είναι και που θα ρίξουν την βροχή. Δεν υπάρχει πιο δύσκολο πράγμα στην μελέτη του κλίματος: να μπορέσεις να καταλάβεις πώς λειτουργεί όλο αυτό το φαινόμενο και να το περιγράψεις με τη βοήθεια μαθηματικών μοντέλων για να προβλέψεις τι θα γίνει σε 50 χρόνια».

Στη διερώτησή μας αν μπορούμε να υιοθετήσουμε μια περιβαλλοντική συμπεριφορά έναντι της ατμοσφαιρικής ρύπανσης κι αν υπάρχει κάτι που μπορούμε να κάνουμε σε περιπτώσεις έντονης ατμοσφαιρικής ρύπανσης ο κ. Καζαντζίδης απαντά: «Είστε αρκετά μικροί για να υιοθετήσετε συμπεριφορές που θα βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της ρύπανσης από αιωρούμενα σωματίδια. Αυτό που μπορείτε να κάνετε, για παράδειγμα, είναι να μην τρέχετε και να παρακαλείτε να ανάψουν το τζάκι στο σπίτι!»

Ωστόσο, ιδιαίτερα, παραινετικός σημειώνει: «Να προσπαθήσετε να πείσετε αυτούς που είναι μεγαλύτεροι από εσάς. Όταν ήμουν εγώ στο σχολείο δεν ασχολούταν κανείς με το περιβάλλον, αλλά είναι αλήθεια πως και οι περισσότεροι μεγάλοι σήμερα δεν ασχολούνται. Επομένως αυτό που μπορείτε να κάνετε εσείς είναι να μιλάτε στους μεγαλύτερους για το περιβάλλον».

Η συζήτηση με τον Πανεπιστημιακό ερευνητή και δάσκαλο ολοκληρώθηκε τονίζοντας μας τα εξής:  «Σε περίπτωση ατμοσφαιρικής ρύπανσης θα πρέπει να ξέρουμε αρχικά πόση ρύπανση έχουμε. Πρέπει να γίνονται μετρήσεις. Σε επιβαρυμένες ημέρες δεν βγαίνουμε έξω να τρέξουμε. Γενικά, εάν είμαστε ευαίσθητοι δεν πρέπει να βγούμε έξω και να κάνουμε δραστηριότητες. Σε κάποιες χώρες μάλιστα φορούν μάσκες τις ημέρες έντονης ατμοσφαιρικής ρύπανσης».

Ευχαριστούμε θερμά τον κ. Ανδρέα Καζαντζίδη για την πολύ εποικοδομητική συζήτηση και ενημέρωση που είχαμε.